Tag Archives: Vormgodsdiens

Amos 5

Ek wonder of die erns van hierdie hoofstuk ons nog tref? Hoofstuk 5 staan bekend as Amos se treurlied oor Israel. Hoor jy dit? Hoe sal jy voel as jy hoor dat God ‘n treurlied oor jou lewe sing?

In wese is dit omdat Israel van kernsake, randsake gemaak het – en van randsake, kernsake: Die beoefening van die kultus naamlik die bring van offers en die nakom van feeste is ‘n randsaak. Heeltemal tereg sê God by monde van Amos dat hulle nooit tydens hulle reis in die woestyn offers moes bring nie (5:25).

Tog het Israel intussen hierdie aspek verhef asof dit die wesenlike is wat God van hulle verwag. Dít, terwyl hulle nalaat om geregtigheid aan armes te laat geskied (vers 11).

Daarom vind daar in vers 4-6 ‘n uiters skerp teenstelling plaas tussen die kultusbeoefening en ware soeke na die wil van die Here. Mens noem hierdie vorm ‘n parallelisme

  • So sê die Here vir Israel:Vra na my wil, dan sal julle lewe!

    • Moenie in Bet-El gaan raad soek nie, moenie na Gilgal toe gaan of verbygaan Berseba toe nie.
    • Gilgal sal in ballingskap weggevoer word, en Bet-El sal tot niet gaan.
  • Vra na die wil van die Here, dan sal julle lewe!

Die implikasie hiervan is skokkend! Die georganiseerde beoefening van godsdiens in Amos se tyd het so ver afgedwaal van wat waarlik vir die Here belangrik is, dat die Here Homself van dit distansiëer. Dit is ‘n wekroep vir almal van ons wat vandag nog in die kerk ook is.

Hoofstuk 5:15 verwoord op ‘n treffende wyse wat die essensiële is wat die Here van ons verwag:

15Julle moet haat wat verkeerd is, julle moet liefhê wat goed is, julle moet opkom vir die reg in die howe.

Amos 4

Mens verstaan hierdie hoofstuk amper beter as jy dit van agter af terug lees…Amos is steeds besig met sy vertoë teen Israel. Dit lyk asof hy nou die rol van Bet-El se priester inneem, want hy nooi almal uit om hulle offers te bring en aan die kultus deel te neem:

“Bring julle offers vroegmôre, julle tiendes op die derde dag. Verbrand die ongesuurde brood as dankoffer, kondig julle vrywillige offers aan, laat die mense dit hoor. So hou julle mos daarvan, Israeliete, sê die Here my God”

Sy uitnodiging is egter sarkasties bedoel. Hy sê immers:

“Kom na Bet-El toe as julle wil sonde doen, na Gilgal toe as julle nog meer sonde wil doen.”

Hy sinspeel met ander woorde daarop dat die volk “skeinheilig” is. Hulle “dien” oënskynlik die Here want hulle kom al die uiterlike gebruike van die kultus na. Maar hulle laat na om reg te geskied aan die armes.

Vandaar die inleiding van die gedeelte wat lui “julle deur wie die swakkes verdruk en die armes mishandel word”

Amos herinner ons dat dit baie maklik vir my en jou is om onsself op die skouer te klop, en te voel ons dien die Here want ons is betrokke by die kerk of ons het een of ander sigbare uitlewing van ons godsdientige oortuiging. Maar as daardie godsdienstige oortuiging nie grondvat in ons etiek nie, dien ons die Here net met ons lippetaal.

Romeine 10

“Moenie by jouself sê: ‘Wie sal na die hemel toe opklim?’ nie,” dit is, om Christus af te bring, “Of: ‘Wie sal na die onderaardse diepte toe afdaal?’ nie,” dit is, om Christus uit die dood terug te bring. Nee, die Skrif sê:“Naby jou is die woord, in jou mond en in jou hart.”” Romeine 10:8

Godsdiens het die nare geneigdheid om substitute vir God te skep. Partykeer word die substitute, selfs afgode. Dit is ongelukkig nie net in ander godsdienste wat dit gebeur nie. Selfs in die Christendom skep mense substitute vir God.

Ons is kort-kort opsoek na nog ‘n Mosesfiguur. Soos die volk van ouds wat nie self met die Here wou praat nie, en toe vir Moses gestuur het, so kry ons vir onsself Mosesfigure in ons lewens wat namens die Here met ons moet praat, bid en die wil van die Here moet openbaar.

Maar Paulus sê: “Naby jou is die woord, in jou mond en in jou hart”. Vir ons wat die Heilige Gees ontvang het, is hierdie woord waar. In plaas daarvan om vandag elders na die Here te gaan soek, word bewus van sy teenwoordigheid – en reageer daarop.

Rigters 10

Daar is iets wat my tot nou toe in die boek Rigters gepla het, wat ek nie heeltemal my vinger op kon plaas nie. Vanoggend weet ek wat dit is…

Die normale patroon wat ons in die Bybel raaklees, verloop as volg: Sonde 》Verlossing 》Dankbaarheid.

In Rigters voel dit vir my ontbreek dankbaarheid nog die hele tyd. Die patroon wat ons hier teëkom is: Sonde 》Verlossing 》Sonde 》Verlossing ens. Dit is asof ons nog die heeltyd diepgaande berou mis, met die gevolg dat ware dankbaarheid ook afwesig is.

Op ‘n baie klein vlak sien ons vandag vir die eerste keer ‘n teken van berou: “Maar die Israeliete het die Here geantwoord: “Ons het gesondig! Doen U met ons wat goed is in u oë, maar red ons tog net vandag!” Hulle het toe die ander gode tussen hulle uit verwyder en hulle het die Here gedien, en Hy het ‘n end gemaak aan hulle swaarkry.” (Rigters 10:15-16)

Moet egter nie te vinnig opgewonde raak nie. Hulle verwydering van die afgodsbeelde is minder van ware bekering en meer oor wat hulle by die Here in die proses kan kry – naamlik oorwinning van die veldslag.

Hulle verhouding met die Here kan op die heel beste beskryf word as “transaksioneel”. Hulle dien Hom nie omdat Hy is wie Hy is nie, maar oor wat hulle uit dit kan kry. Dit is ‘n prentjie van ‘n infantiele verhouding met God.

En myne? Lyk my verhouding met die Here anders? Dien ék Hom omdat Hy is Wie Hy is? Of dien ek Hom omdat ek hoop om in die proses gesondheid, beskerming en voorspoed te kry? Kom ons bid dat die Here volwassenheid in ons verhouding met Hom sal gee.

Rigters 3

In vandag se hoofstuk van Rigters 3 val dit my op dat die volk onmiddelik weer in ontrouheid verval, sodra ‘n leier doodgaan. Beide Otniël en Ehud het tekortkominge as leiers gehad, maar ten minste het hulle leierskap die volk getrou aan die Here gehou. In beide gevalle het die volk egter afvallig geword die oomblik toe die leier tot sterwe gekom het.

Mens kan nie help om te wonder hoe diep die volk se toewyding dan regtig gelê het nie. Was hulle ooit werklik lief vir die Here of was hulle verbintenis aan Hom maar net ‘n eksternalisering van godsdiens?

Net omdat jou kind toe mond kou wanneer jy in die vertrek is, beteken dit nie dat jou kind goeie maniere het nie. Goeie maniere is eers vasgelê – deel van jou kind se mondering – as hy/sy toe mond kou as die ouer níe naby is nie.

Op ‘n soortgelyke wyse was die volk se toewyding oppervlakkig – byna kondisioneel. Net solank die leier daar is om ‘n ogie te hou, bly hulle aan die Here “getrou”. Dit is gedeeltes soos hierdie, wat profesieë soos Esegiël 11 en Esegiël 36 waar daar gepraat word van ‘n “nuwe hart” wat die volk sal ontvang, so betekenisvol maak. Hierdie “nuwe hart” het die eksterne vertoon van godsdiens met ‘n interne gesindheidsverandering verplaas.

Dit bring ons vanoggend by die vraag hoe ons toewyding lyk? Doen ek steeds wat rég is, as niemand daar is om my te sien nie? Het my verhouding met die Here al dieper gevorder as net vel-oppervlak?

Eksodus 35 (13 April)

Die woord wat vir my uitstaan in vandag se gedeelte is “vrywillig”. Ek het ophou tel hoeveel keer dit in hoofstuk 35 gebruik word. Alles van vrywillig ‘n offergawe bring tot vrouens wat vrywillig wou weef.

Dit maak darem maar ‘n reuse verskil: As jy iets móét doen teenoor iets wíl doen. Geykte godsdiens manipuleer met “móét”. Maar ware verhouding word gedryf deur “vrywillig”.

Ek gaan vandag probeer onthou dat niks wat ek vir die Here doen, doen ek omdat Hy my forseer nie. Ek doen dit omdat ek “vrywillig” wíl. Nie uit vrees nie, maar uit verhouding.