Tag Archives: Afgode

Jeremia 19

Wat ‘n treffende beeld is dit darem nie…

“Jy moet dan die pot breek voor die oë van die mense wat met jou saam is, en jy moet vir hulle sê: So sê die Here die Almagtige: Soos hierdie kleipot gebreek het en nie heelgemaak kan word nie, so sal Ek hierdie volk en hierdie stad breek.” (Jer 19:10-11)

Jeremia word in hierdie hoofstuk aangesê om ‘n kleipot te neem en dit te breek voor die oë van die volk. Die pot was simbolies van wat met die volk sou gebeur.

Eintlik wemel die hoofstuk van ironie: In Psalm 2:9 word gesê dat die koning ander nasies sal verpletter. Maar in hierdie hoofstuk word die rolle omgekeer. Dit is die koning – en die hele Jerusalem – wat deur die ander nasies verpletter gaan word.

Die rede is omdat hulle die stad ontheilig het deur mee te doen aan afgryslike praktyke van die afgodsdiens, soos om kinders te offer. Die Here sê by monde van Jeremia baie duidelik dat Hy nooit so iets beveel het nie (Jer 19:5). Die verdere tragiese ironie in hierdie hoofstuk vind dan plaas dat toe Jeremia se profesie in 586vC vervul geword het, het dit só beroerd in die stad gegaan dat die mense hulle eie kinders moes eet! (Klaagl 2:20; 4:10)

Hulle het hulle kinders vrywillig vermoor. Nou is die gevolg dat hulle verplig word om hul kinders te eet. Hulle afgodsdiens het met ander woorde omgedraai en hulle baie seer “teruggebyt”.

Ons afgode doen dit ook met ons. Jy jaag byvoorbeeld geld, en dan verslind dit later jou gesin op. Of ‘n lewensmaat raak vir jou só belangrik in jou lewe dat dit selfs God verplaas. En wanneer daardie lewensmaat jou verwerp, besef jy dat jy jou hele lewe op wind gebou het.

Die waarskuwing van hierdie hoofstuk is dus tweeledig: Eerstens waarsku dit ons teen die verwoestende aard van afgode. Tweede herinner dit ons aan die feit dat die Here afgode in ons lewe verafsku. Hy verdra dit nie. Dit walg Hom.

1 Kronieke 5

“Maar hierdie stamme was ontrou aan die God van hulle voorvaders en het oorgeloop na die gode van die landsbevolking wat ter wille van hulle deur God uitgeroei is. Daarom het die God van Israel vir koning Pul van Assirië, dit is Tiglat-Pileser, aangehits, en dié het hulle as krygsgevangenes weggevoer” 1Kron 5:25-26

Ons lees in vandag se hoofstuk van hoe die stam Ruben, Gad en Manasse Oos van die Jordaan geleef het. Ons lees van een oorlog na die ander, ter wille van oorlewing. Die Here help hulle deur elkeen en beskerm hulle. Hy is die behouer van hulle lewe.

En dan aan die einde van die hoofstuk lees ons dat hulle, ten spyte van alles, gaan staan en oorloop het na ander afgode!?

Dit is nie juis lekker om te lees van al die moord en doodslag nie. Mens sou met reg kon vra “Wat maak ons vandag met al die bloedvergieting in die Bybel?”.

Maar vir nou is dit eintlik belangrik om te sien dat hier ‘n storie agter ‘n storie afspeel. Ons lees indirek van God se volgehoue getrouheid (Hy help hulle deurgaans), en dan sien ons sy dienaars se ontrouheid. God se betroubaarheid en die mens se onbetroubaarheid word dus op ‘n baie prominente manier teenoor mekaar gestel.

Wanneer God uiteindelik sy hand terugtrek, neem die Assiriese koning hulle oor. In die proses verloor hulle hul bestaansreg en identiteit.

Ons is maar net soos die volk. Ons gehoorsaamheid laat veel te wense oor. Eintlik verdien ons ook om ons bestaansreg en identiteit te verloor.

Maar God het in ons tyd iets nuuts gedoen! Hy het sy Seun vir ons gestuur. Sy seun sou nie net namens ons sterf vir ons foute nie, maar ook namens ons lewe. Vandag vind ons ons bestaansreg en identiteit in Jesus! Hy het dit alles namens ons verdien.

Ons is swak, maar Hy is sterk. Maar omdat daar ‘n band tussen ons en Jesus bestaan, maak Hy ons deel van sy sirkel. Hy laat toe dat ons in sy oorwinning deel. Ons pluk die vrugte van dit wat Jesus vir ons bereik het.

Anders as die stamme van Ruben, Gad en Manasse, kan ons God die Vader se volgehoue guns en beskerming geniet, níe omdat ons so toegewyd leef nie, maar omdat Jesus gehoorsaam was tot in die dood.

Deut 4

Die groot gedagte in Deut 4 wat herhaaldelik na vore kom, is dat die mense nie ‘n afbeelding van God mag maak nie. Vanoggend vra ek myself af hoekom hierdie punt vir die Here so belangrik was dat Hy dit nodig geag het om soveel keer – net in hierdie hoofstuk alleen – te herhaal?

Ek word herinner aan die woorde van Johannes Calvyn: “The human heart is an idol factory”.

Wat beteken dit vir my vandag? Ek het immers geen behoefte om ‘n stomp te kerf en te aanbid nie!

Die betekenis vir my is dat ook my hart uiters vatbaar is om God te verplaas met ‘n substituut. Enige iets – selfs goeie dinge – kan afgode word. Vanoggend voel ek bv aangespreek oor die rol van die Kerk in my lewe. Het die Kerk nie dalk in my lewe ‘n afbeelding van God geword nie? Verplaas ek nie dalk God met hierdie substituut nie?

Dit is wel so dat die Kerk Jesus se “liggaam” op aarde is. Maar dit metaforiese taal. Dit kan tog nooit self God wees nie! Of het dit dalk god geword in my lewe?

Mag die Here die eerste plek in my lewe wees.

Rigters 10

Daar is iets wat my tot nou toe in die boek Rigters gepla het, wat ek nie heeltemal my vinger op kon plaas nie. Vanoggend weet ek wat dit is…

Die normale patroon wat ons in die Bybel raaklees, verloop as volg: Sonde 》Verlossing 》Dankbaarheid.

In Rigters voel dit vir my ontbreek dankbaarheid nog die hele tyd. Die patroon wat ons hier teëkom is: Sonde 》Verlossing 》Sonde 》Verlossing ens. Dit is asof ons nog die heeltyd diepgaande berou mis, met die gevolg dat ware dankbaarheid ook afwesig is.

Op ‘n baie klein vlak sien ons vandag vir die eerste keer ‘n teken van berou: “Maar die Israeliete het die Here geantwoord: “Ons het gesondig! Doen U met ons wat goed is in u oë, maar red ons tog net vandag!” Hulle het toe die ander gode tussen hulle uit verwyder en hulle het die Here gedien, en Hy het ‘n end gemaak aan hulle swaarkry.” (Rigters 10:15-16)

Moet egter nie te vinnig opgewonde raak nie. Hulle verwydering van die afgodsbeelde is minder van ware bekering en meer oor wat hulle by die Here in die proses kan kry – naamlik oorwinning van die veldslag.

Hulle verhouding met die Here kan op die heel beste beskryf word as “transaksioneel”. Hulle dien Hom nie omdat Hy is wie Hy is nie, maar oor wat hulle uit dit kan kry. Dit is ‘n prentjie van ‘n infantiele verhouding met God.

En myne? Lyk my verhouding met die Here anders? Dien ék Hom omdat Hy is Wie Hy is? Of dien ek Hom omdat ek hoop om in die proses gesondheid, beskerming en voorspoed te kry? Kom ons bid dat die Here volwassenheid in ons verhouding met Hom sal gee.

Jesaja 17

Jesaja 17 wys vir my hoe maklik dit is om “misplaaste” hoop te hê.

God se oordeel oor die nasies vervolg in vandag se stuk. Nou trek ons by Damaskus – hoewel die onderskeid tussen Damaskus en Israel moeilik herkenbaar is omdat hulle noue bondgenote was.

Damaskus se probleem is dat hulle hul hoop op alles behalwe God geplaas het. Daar word 3 voorbeelde opeen gestapel:

Hy sal nie meer sy hoop vestig op die altare, die werk van sy eie hande nie. Hy sal nie hulp verwag van die gewyde pale en die wierookaltare wat hy self gemaak het nie.” (vers 8)

Dit is alles religieuse dinge waarop Damaskus vertrou het. Welliswaar dinge wat hulle met hulle eie hande gebou het, maar dit was deel van die spirituele lewe. Geleidelik het hulle soeke na die geestelike, hulle op ‘n dwaalspoor laat beland.

Loop ek nie ook dieselfde gevaar om ‘n “god” vir myself te skep nie? Dit kan uit edel motiewe gebeur – maar dit bly ‘n afgod. Is ek nie ook soms besig om my vertroue – dalk op die Kerk of op geestelike leiers – te plaas, eerder as op God nie?

1 Sam 7 (30 Julie)

In hierdie hoofstuk wy die Israeliete hulleself opnuut aan die Here. Dit is interessant dat wyding altyd gepaardgaan met afwysing. Dit help nie jy wy jou aan die Here maar jy koester steeds die afgode in jou midde nie. As hulle hul wou wy aan die Here, moes hulle die Astarte afgodsbeeldjies onder hulle verwerp.

In my eie lewe moet ek ook kies. Indien ek Jesus wil volg, is daar nie plek vir ‘n ander “heer” wat ek ook wil dien nie – hetsy geld, verhoudings, besittings, aanvaarding…

Esegiël 5 (16 Maart)

Ek vra verskoning dat vandag se refleksievraag nou eers by jou uitkom. Ek is verkoue en was lekker pap vandag!

As ek myself afvra wat het die volk gedoen om die Here so te ontstel dat Hy gedryf word om hulle op hierdie verskriklike manier te straf, dan sien ek gee die Here 2 redes:

  • 5:6 Daar was sosiale onreg.
  • 5:11 Hulle het afgode aanbid.

Die Here het nie verander nie. Dieselfde dinge wat Hom destyds gebelg het, belg Hom vandag nog. Daarom kan ons onsself gerus afvra hoe lyk ons gewete met betrekking tot ons sosiale geregtigheid en die afgode in ons lewe. Bid gerus daaroor en praat met die Here daaroor.

Terloops, dit is vir my interessant dat in Esegiël se simboliese optrede, hy die een is wat die straf uitvoer – en ook die een is wat gestraf word. Dit is natuurlik ook so met die Here. Hy was die een wat gestraf het, maar deurdat sy volk verneder is, het ook sy naam daaronder gely. My goeie en slegte optrede, raak altyd die eer van die Here op ‘n positiewe of negatiewe manier.