Jeremia 43

In hierdie hoofstuk sien ons weereens onsself. Ons kyk nie hoogmoedig op die mense van hierdie hoofstuk neer nie, want ons weet ons almal het al hierdie fout gemaak.

Die volk het in die vorige hoofstuk vir Jeremia gevra om die Here te raadpleeg: Moet die oorblywendes in Juda agterbly en die gevaar van die koning van Babel in die oë kyk, of moet hulle na Egipte trek, en op so manier oorlog vryspring?

Jeremia het die Here geraadpleeg en na 10 dae het die Woord van die Here na hom toe gekom: Bly in Juda. Hy sal die koning van Babel goedgunstig maak jeens hulle, en Hy wat die Here is sal hulle volk herbou.

Maar die volk het reeds hulle koppe opgemaak: Hulle gaan trek! Toe Jeremia dus met ‘n boodskap na hulle toe kom wat hulle nie wil hoor nie, het hulle eenvoudig die boodskapper afgemaak. Hulle beweer dat Jeremia met Baruk saamgesweer het om so ‘n boodskap vir hulle te gee, sodat hulle weggevoer kan word.

Die les in hierdie hoofstuk is die volgende: As mens nie hou van die Here se boodskap nie, is ons geneig om dit te probeer “wegverklaar”. Ons sê dinge soos: “dit was bedoel vir ‘n ander tyd”, “dit is nie regtig wat bedoel word nie”, “my situasie is anders” of “die Here sal verstaan as ek in hierdie omstandighede dit anders doen”.

Dit is ‘n kroniese siekte van ons om die Here se Woord af te water, en ons moet konstant daarop bedag wees. ‘n Ander manier waarop ons dit doen, is om die boodskapper af te maak. As ons met iemand anders sou verskil wat die Here se wil op ‘n ander manier as ek interpreteer, dan is dit die maklikste om die verskil te verklaar deur die persoon se karakter onder verdenking te plaas. Ons verdink mekaar se motiewe en kry redes waarom ons nie mekaar ernstig hoef op te neem nie. Presies dit is wat hulle met Jeremia gemaak het.

Hulle optrede lyk nog meer belaglik as mens jou herinner aan hulle woorde in die vorige hoofstuk:

“Hulle sê toe vir Jeremia: “Die Here self sal die betroubare en geloofwaardige getuie teen ons wees as ons nie alles doen wat die Here jou God jou opdra om vir ons te sê nie. Of dit nou goed of sleg vir ons is, ons sal gehoorsaam wees aan die Here ons God na wie toe ons jou stuur, sodat dit met ons goed sal gaan. Ons sal gehoorsaam wees aan die Here ons God.”” (Jer 42:5-6)

Hulle toewyding aan God en sy wil was waarlik van korte duur. Ons toewyding is waarlik van korte duur. En nogtans skryf die Here ons nie af nie – hou Hy aan om met ons ‘n pad te stap.

Johannes 10

Johannes 10 is bekend omrede dit die hoofstuk is waar Jesus na Homself as die “Goeie Herder” verwys. Maar bekendheid met hierdie gedeelte, veroorsaak dat ons maklik oor ander betekenisvolle gedeeltes lees sonder dat ons dit agterkom.

Dit tref my altyd dat Jesus in hierdie gedeelte eintlik 2 beelde gebruik. Hy sê Hy is die goeie herder, maar Hy sê ook dat Hy die ingang is:

“Ek is die ingang; as iemand deur My ingaan, sal hy gered word. Hy sal in en uit gaan en weiding kry.” (Joh 10:9)

Reflekteer net vir ‘n oomblik vandag op hierdie gedagte dat Jesus ons ingang is: Enige weiding (kos) wat ons kan hoop om te kry, kan ons nét kry as ons deur Hom gaan. Hy is inderdaad die enigste weg na die waarheid en die lewe.

Jakobus 1

Vir die volgende 5 dae vertoef ons weer in die Nuwe Testament, en spandeer ons tyd in die boek Jakobus.

Een van Jakobus se mikpunte met die skryf van hierdie brief, is om gelowiges op te roep om hulle geloof te integreer met hulle alledaagse lewe. Jakobus kruis swaarde met die feit dat ons so gefragmenteerd leef, en dit vind uitdrukking in die verskeie temas wat hy in sy brief aanspreek (die beheer van ons tong, die hantering van beprowings en versoekinge, die behandeling van mense ens)

Met dit in gedagte, maak vers 22 baie sin as inleiding tot die boek:

“Julle moet doen wat die woord sê en dit nie net aanhoor nie, anders bedrieg julle julleself.” (Jak 1:22)

Hierdie vers word eintlik die fondament van die hele boek: Integreer Jesus se boodskap in ons alledaagse lewe.

Christenskap is baie meer as net ‘n persoonlike verhouding met God. Dit vind ook neerslag in ons publieke verhouding met ons medemense.

Hooglied 2

Ons lees vandag vir die eerste keer in die boek Hooglied. Hierdie boek het al menigte bespreking ontlok: “Waarom sou ‘n boek oor liefde (en seksuele begeerte) in die Bybel opgeneem wees?”, het baie mense al gevra.

Verskeie het al in die verlede hierdie boek vergeestelik en gesê dat dit eintlik net ‘n metafoor is vir die liefde wat tussen God en sy bruid (ons) bestaan. Mens sou seker daardie “interpretasie-sprong” op plekke kon maak, maar dit sou nie heeltemal reg laat geskied aan die oorspronklike bedoeling van die boek nie.

Dit is beter om die boek te neem vir wat dit is: ‘n Vurige gedig van begeerte en liefde. En daar is niks mee fout dat so iets in die Bybel is nie. Dit is juis gepas, want die Here het die liefde (en seks) gemaak. Ons as gelowiges sal goed doen om daaroor in verwondering te wees en dit die regmatige plek in ons huwelike te gee.

Die Here was vir my goed, en het reeds vir my my lewensmaat gegee. Ek kan dink as jy nog enkellopend is en hierdie gedeeltes lees, dat dit ‘n gemis in jou wakker maak. Gebruik dit nogtans om sommer vir hierdie faset van jou lewe te bid: Vra die Here dat Hy die regte persoon oor jou lewenspad sal stuur en jou begeerte na intimiteit op so ‘n wyse sal vervul.

Vir my persoonlik – wat op die oomblim baie dink aan my seuns se toekomstige lewensmaats – tref Hooglied 2:7

“moenie die liefde wakker maak en aanvuur voor die tyd daarvoor ryp is nie.” (Hooglied 2:7)

Ek bid vandag vir hulle seksuele onskuld, en dat hulle nie op skool en later deur seksuele vergrype soos pornografie, besoedel sal word nie. Mag die Here hulle beskerm en op sy regte tyd hulle bekendstel aan hulle toekomstige lewensmaats.

1 Kronieke 29

Dit is aandoenlik om Dawid se gebed te lees. Jy hoor die warmte van sy liefde vir die Here, sy volk en ook sy seun. Op ‘n stadium bid hy juis vir sy seun Salomo en hy sê:

“Gee aan my seun Salomo dat hy met volle oorgawe u gebooie, u verordeninge, u voorskrifte sal hou, dat hy dit alles sal doen en die tempel wat ek beplan het, sal bou” (1 Kron 29:25)

Die hoofstuk vervolg en meld dan dat Salomo tot koning verkies is. Dit is egter opmerklik dat Salomo nêrens in die gedeelte ‘n aktiewe rolspeler word nie. Hy bly passief, in die sin dat daar net oor hom verhaal word en wat met hom gebeur. Nader aan die einde van die hoofstuk staan daar:

“Die Here het Salomo hoë aansien in die oë van die hele Israel laat geniet en hom ’n koninklike verhewenheid geskenk wat nie een van die Israelitiese konings voor hom gehad het nie.” (1 Kron 29:25)

Die Here het gehoor gegee aan Dawid se gebed. Natuurlik het Salomo ook ‘n aandeel in sy lewe gehad – hy het keuses gemaak. Maar die gedeelte van vandag laat dit tog blyk dat ons gebede vir ander mense, groot krag het.

Ook ek is die produk van my ouers en grootouers se gebede – én die Here se genade. Ja, ek maak my eie besluite. Maar ek sal die Here oneer aandoen as ek nie ook erken dat ander vir my gebid het, en dat Hý vir my geweldig goed was nie.

Op ‘n soortgelyke wyse kan ek ook in ander se lewens inbou deur gebed. Ek kan bid vir my kinders, vir kerkleiers, vir ons land se leiers. En vandag se gedeelte sê dat die Here ons gebede, sy genade en hulle eie selfstandigheid, op ‘n misterieuse wyse saamvoeg tot ‘n groot geheel.

Kom ons bid vir ander!

1 Kronieke 25

Ons lees in vandag se hoofstuk hoe Dawid tempelsangers aangewys het. Nadat die gedeelte uitgebrei het oor die seuns van Heman, word daar vertel hoe die indeling plaasgevind het:

“Hulle is vir diens geloot volgens die reël dat oud en jonk gelyk is, of hy nou al opgelei of leerling was.” (1 Kron 25:8)

Dit is ‘n interessante maatstaf. Veral in ag genome die feit dat dit ‘n samelewing was wat baie status aan ouderdom gekoppel het. Tog gee hulle gelyke kans aan mense wat oud en jonk was.

Ek dink ons kan baie leer by die Joodse siening van kinders. As mens byvoorbeeld hulle feeste ondersoek, dan sien jy dat kinders ‘n kritiese belangrike rol speel. Kinders was nie “verdra” nie. Die feeste is eintlik rondom hulle gebou (neem byvoorbeeld die rol van kinders tydens die rite van die paasmaaltyd).

Hier by die tempelsang, sien mens weer iets daarvan. Kinders skuif nie na die agtergrond sodat die groot mense die ding kan doen nie. Hulle is geheel en al deel van alles.

Dink ons kultuur nie dalk verkeerd oor kinders nie? Kyk ons nie dalk te veel na hulle asof hulle “onvolledige volwassenes” is nie? Ons moet altyd onthou dat kinders nie ‘n “mini-Heilige Gees” ontvang het nie. Hulle is nie minderwaardige gelowiges nie. Die Here kyk nie so na hulle nie, en ons behoort ook nie.

Johannes 7

Vandag neem die leesrooster ons terug na die lewe van Jesus. Wat my in hierdie hoofstuk van Johannes opval, is die tydsberekening waarmee Jesus geleef het. Dit is ‘n tema wat herhaaldelik in hierdie hoofstuk voorkom. Vers 6 is een so voorbeeld:

“Jesus sê toe vir hulle: “Vir My het die tyd nog nie gekom nie, maar vir julle is enige tyd reg.” (Joh 7:6) Kyk ook vers 10, 30, 33 en 37.

Daar is mos die wyd aanvaarde gebruik onder Christene, om te onderskei tussen “chronos”-tyd en “kairos”-tyd. Chronos-tyd is die normale, alledaagse chronologiese tyd. Kairos-tyd daarenteen is die spesiale tyd. Dit is momente wat deur God beskik is.

Dikwels mis ons Kairos-oomblikke omdat ons in die chronos-tyd opgeslurp word. Hoe sou dit lyk as ek in pas is met God se tyd? Mens sou sekerlik met sekere dinge minder impulsief wees. Met ander dinge sou ons dalk juis groter dringendheid vertoon.

Kom ons leef oop oë – nes Jesus – gereed en in voeling met God se tydsberekening.

Jeremia 34

Hier is nou vir jou ‘n baie treffende gedeelte in vandag se hoofstuk op die tema van God se straf.

Net gou die konteks: Soos ons gesê het word die stad beleër deur die Babiloniërs. In hierdie tyd kondig koning Sedekia aan dat die volk hulle Hebreeuse slawe moet vrylaat.

Daar is verskeie moontlikhede hiervoor. Miskien was dit ‘n strategiese skuif, sodat as die Babiloniërs die stad binneval, dat hulle nie die mense van hoër status – die voormalige slawe-eienaars – slegter behandel as die res van die volk nie.

Of miskien het die volk gehoop dat hulle die Here van plan kon laat verander en die dreigende inval van die Babeloniërs kon afweer, as hulle hul slawe laat gaan. Dit is immers iets wat God se wet bepaal het (Eks 21:2-6).

Wat die rede ook al was, dit was van korte duur. Kort nadat hulle die slawe vrygelaat het, het hulle weer die mense gaan aankeer en van hulle slawe gemaak. Miskien is dit – toe die beleg van Jerusalem nie dadelik na die vrylating van die slawe ophou nie – dat hulle begin spyt kry het oor hulle “daad van bekering”.

Ons lees egter ook in hoofstuk 37:5-10, dat ‘n gerug die volk bereik het dat Egipte hulle gaan kom help. Miskien het hulle begin dink dat die beleg gou iets van die verlede gaan wees, en dat hulle nie dan sonder slawe wil sit nie.

Wat hulle oorweging ook al was vir hierdie vinnige terugkeer na hulle sonde maak nie regtig saak nie. Wat saak maak is dat die Here dit nie goedgekeur het nie. Dit was die finale strooi.

Die Here gaan nou voort en kondig die inval van Jerusalem by monde van Jeremia aan. Wat egter treffend van hierdie aankondiging van straf is, is dat die Here se straf nie ‘n aktiewe proses is nie. Dit is nie Hý wat aktief hulle straf nie. Dit is meer passief, in die sin dat Hy hulle nie meer gaan beskerm nie. Die Here sê:

“Daarom laat Ek julle nou vry, sê die Here, vry vir oorlog, vir pes en vir hongersnood, en Ek maak julle tot iets waarvoor al die koninkryke van die aarde sal skrik.” (Jer 34:17)

Hy laat hulle onder sy sorg vry. Hulle beweeg uit onder die sambreel van sy beskerming. Dit is hoe dit vandag nog gebeur. Ons sonde het gevolge. Ons sonde stel ons bloot aan seerkry. Dit is nie die Here wat “aktief” ons kasty nie. Dit is onsself wat onder sy beskerming uitbeweeg het.

Die groter vraag is seker hoe lyk ons bekering? Is ons bekering net so opppervlakkig soos die volk s’n? Toe hulle nie met hulle bekering vermag wat hulle wou nie, toe verander hulle van plan. Hulle bekering was met ander woorde nie vanweë waarlike berou oor sonde nie. Dit was net ‘n manier om iets af te wend of te kry wat hulle wou.

Word my bekering geken aan ware berou oor sonde?

Jeremia 33

Om die treffendheid van Jeremia 33 te hoor, moet mens miskien net weer jouself aan die konteks herinner.

Die mense van Jerusalem se lewens hang aan ‘n draadjie. Die Babiloniërs het teen hulle opgetrek. Die huise buite die stad is reeds verwoes en die mense doodgemaak. Nou beleër hulle die stad en honger hulle die inwoners uit, voordat hulle die stad gaan binneval en die mense óf doodmaak óf wegvoer…

Dit is met ander woorde nie “mooiweerspraatjies” nie. Dit is kookwatertye. Die volk is ontnugter. Hulle sekuriteit is onder hulle uitgeruk.

Dan begin Jeremia se profetiese uitspraak met die volgende…

So sê die Here, Hy wat die aarde gemaak en so gevorm het dat dit nie wankel nie, wie se Naam Here is (Jeremia 33:2)

Dit is baie veelseggend dag Hy met die belydenis begin dat die Here geskep het – en nogal tot so ‘n mate geskep het, dat die aarde nie kantel en alles in duie stort nie. Dit is veelseggend, want as die Here een maal geskep het, kan Hy ook herskep. En dit is wat Hy gaan doen. Jeremia gaan dan voort om onder andere te sê…

“So sê die Here die Almagtige: In hierdie plek wat so verwoes is dat geen mens of dier oorgebly het nie, en by al sy stede sal weer weiveld vir kuddes wees, lêplek vir kleinvee.” (Jeremia 33:12)

Die Here belowe herskepping. Maar hierdie woorde kom in ‘n tyd wat dit onmoontlik lyk of klink. Dit wil vir die volk voorkom of daar geen uitkoms is nie. Tog, omdat die Here almagtig is en kan herskep, kan Hy selfs die grootste katastrofe omdraai en in seën verander. Dit is nogal iets wat ons in gedagte moet hou.

Jeremia 32

Ons vertoef steeds by Jeremia se aankondigings van hoop, in die laaste gedeelte van die boek. Op die oomblik is die stad beleër deur die Babiloniese weermag. Koning Sedekia verkeer onder geweldig baie spanning. Wat meer is, is dat Jeremia tot nou toe net onheil aangekondig het. Dit is nie die boodskap wat Sedekia wou hoor nie. Daarom het hy Jeremia toegesluit.

Maar dit wil lyk of dit tot Sedekia begin deurdring dat Jeremia dalk die waarheid gepraat het. Want die koning kom vra weer vir hom, of daar nie dalk tog goeie nuus is nie. Waarom moet hy altyd onheil oor hom aankondig?

Jeremia noem dan ‘n rits dinge wat mens kan sien dat hy nie net pessimisties is nie. Hy glo regtig dat die Here ook ‘n einde gaan maak aan die volk se swaarkry. Maar nog nie nou al nie.

Een van die dinge wat hy opnoem, is dat daar ‘n tyd sal kom wat die Here ‘n nuwe verbond met hulle sal sluit. Alles wat hulle onder die vorige ou verbond gekort het, sal onder die nuwe verbond aan hulle bemaak word – insluitende toewyding aan die Here.

“Ek sal hulle bymekaarmaak uit al die lande waarheen Ek hulle verjaag het in my gloeiende toorn en in my groot woede. Ek sal hulle hierheen terugbring en hulle sal hier rustig kom woon. Hulle sal my volk wees en Ek sal hulle God wees. Ek sal hulle ’n onverdeelde hart en ’n vaste koers gee: hulle sal My altyd dien vir hulle eie beswil en vir dié van hulle kinders na hulle. Ek sal ’n blywende verbond met hulle sluit. Ek sal nooit ophou om aan hulle goed te doen nie en Ek sal in hulle die begeerte lê om My te dien en nie van My af weg te draai nie. Ek sal dit geniet om goed te doen aan hulle in my trou; met alles wat Ek is, sal Ek hulle weer in dié land vestig.” (Jer 32:37-41)

Op ‘n besonderse manier het dit natuurlik gebeur in die persoon van Jesus Christus. Jesus het nie net namens ons gesterf nie, maar ook namens ons kom leef. Die toewyding en gehoorsaamheid waarmee Hy geleef het, is ook vir ons beskore deur die werking van die Heilige Gees.

Ons toewyding aan die Here, is met ander woorde nie ‘n werk uit ons eie nie. Dit is iets wat God ons gee – woordeliks wat Jeremia profeteer.

In net 3 jaar kan jy die volheid van God se Woord sélf ontdek!